Πέμπτη, 30 Μαΐου 2013

Ο ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Και τελικά, τί είναι ο πολιτισμός, αν δεν είναι η φροντίδα για την καθημερινότητα... 
Είναι τα Μέγαρα Μουσικής και ο Andrea Bocelli στο Ηρώδειο; 

Eίναι η νέα Λυρική Σκηνή και οι εκδόσεις του Μορφωτικού Ιδρύματος της Εθνικής Τράπεζας; 

Ή μήπως είναι το να στήνεις ένα μονοπάτι για να αντέχει εκατονταετίες, να «δένεις» στην πέτρα ένα ολόκληρο νησί... 

...για να μην το πάρει ο χρόνος, να αφομοιώνεις ήθη και έθιμα που σε κάνουν καλύτερο… 

Μάλλον, όλα πολιτισμός είναι. 
Αλλά, σκέφτομαι καμμιά φορά, πως άλλη σημαντικότητα έχει το κομμάτι εκείνο του πολιτισμού που καταφέρνει και φτάνει στο μεγαλύτερο μέρος του λαού και με το οποίo έρχεται σε επαφή καθημερινά και άλλη το «αποστειρωμένο», που απευθύνεται σε λίγους και κατ’ ανάγκην εκλεκτούς, που μπορούν να μετέχουν σε αυτόν.   

Δεν τέρπουν και τα δύο κομμάτια του πολιτισμού το ίδιο. Μια ξερολιθιά δεν ευχαριστεί όπως το άκουσμα μιας ωραίας μουσικής ή όπως η ανάγνωση ενός καλού βιβλίου. 


Aλλά, μου δίνει να καταλάβω με έναν άμεσο τρόπο τον σεβασμό στον τόπο που αποτυπώνεται πάνω της και την σκέψη του μάστορα, που αποπνέει τον σεβασμό στις επερχόμενες γενιές, τις οποίες παράλληλα διδάσκει και πώς πρέπει να φέρονται. 


Δεν έχει ζύγι ο πολιτισμός. 
Eυτυχώς, δηλαδή, γιατί θα δινόταν λαβή στους απανταχού τεχνοκράτες για να βαθμονομήσουν την παράδοση και να την πουλήσουν σε «επενδυτές». 
Τόσο παίρνει η Ακρόπολη και δεν πωλείται, τόσο παίρνει η Χαλακιά και την κάνω βιομηχανική ζώνη. 


Μα, νομίζω πως αυτό το παλεύουν και μάλλον, το πετυχαίνουν για την ώρα. 
Ίσως φταίει πως δεν νιώθουμε σαν πολιτισμό και παράδοσή μας τα μονοπάτια και τις ξερολιθιές. 

Δεν έχει ζύγι, λοιπόν, ο πολιτισμός για να πει κανείς πόσο αξίζει ένας υνταγός φτιαγμένος από μάρμαρα...



...σκαλισμένα στο χέρι, σαν αυτόν που φεύγει από το λαγκάδι της βρύσης πίσω απ΄την Αετοφωλιά και καταλήγει στο χωριό μέσα. 

Ο υνταγός που παληότερα ήταν «στάμνινος», όπως λεγόταν ο πήλινος παληά και επειδή "έπεφταν πέτρες και έσπαζε και κοβόταν το νερό κι΄έπρεπε οι Αετοφωλιανές να κουβαλάνε με την στάμνα νερό και τυρρανiόνταν, τον σκάλισαν σε μάρμαρα..!" 

Μάρμαρα βαλμένα το ‘να πλάι στ’ άλλο, σκαλισμένα να ακολουθούν τις κούρμπες του μονοπατιού, με σημεία όπου το σκάλισμα φάρδαινε...

...για να μπορεί να γυρνάει το νερό σε κάποιο χωράφι χωρίς να παρασέρνεται ο πίρος με τα παληόπανα, που λειτουργούσε σαν εκτροπέας του νερού.
Ποιός τα λάξεψε, πότε τα λάξεψε, δεν ξέρω.
Σύντομη η ζωή τους. 
Ήρθε το εύκολο τσιμέντο και παροπλίστηκαν. 
Το ευτύχημα είναι πως ο τσιμεντένιος υνταγός δεν καλουπώθηκε πάνω στον μαρμάρινο, αλλά, πλάι του. 


Που μπορεί να σημαίνει πως ο μαρμάρινος είχε ήδη καλυφθεί από χώμα και πέτρες ή ακόμη, πως υπήρχε ακόμη ένας στοιχειώδης σεβασμός στην δουλειά των παληότερων που δεν άφησε να γίνει αυτό. 


Ή ακόμη, μιάς και ο τσιμεντένιος βρίσκεται στην εσωτερική πλευρά του μαρμάρινου, πως το μονοπάτι επρεπε να φαρδύνει ή είχε ήδη φαρδύνει και ο νέος υνταγός δεν μπορούσε να τρέχει μέσα στην μέση. Υποθέσεις... 

Δεν έχω άλλο να πω, εξόν από το ότι από τις μικρές αυτές «σπηλιές»...

...που συναντάμε πηγαίνοντας προς το λαγκάδι της Βρύσης, έπαιρνε χώμα για τις στάμνες ο Αετοφωλιανός μάστορας και ότι, στο λαγκάδι...


...δεσπόζει ένα πανέμορφο, πολύ παληό γεφύρι...


...που αξιζει να διασχίσει κανείς 


και να βγει στην υπέροχη...

...πλακοστρωμένη ανηφοριά που ανεβαίνει...

...απότομα το όμορφο βουνό. 

Δευτέρα, 27 Μαΐου 2013

ΔΕΝ ΘΕΛΩ ΚΟΜΜΑ... ΘΕΛΩ ΠΑΤΡΙΔΑ!

Θέλω μια πατρίδα που να επιτρέπω στον εαυτό μου να σεβαστεί, γιατί δεν θα με ξεφτιλίζει απαξιώνοντάς με. 
Δεν θέλω μεσάζοντα κόμματα να μου καλουπώνουν την φωνή στα δικά τους μεγάφωνα. Δεν θέλω να μεταφράζουν στην γλώσσα τους την επιθυμία μου, ούτε να περνάνε από κομματικά φίλτρα τα λόγια μου.
Θέλω να μπορώ να έχω γνώμη για όσα με αφορούν, χωρίς επαγγελματίες κομματόσκυλους να μου πουλάνε ρουσφέτι που μετέφεραν την γνώμη μου σε κείνους, που φυσιολογικά θα έπρεπε να έχουν σαν επάγγελμα να με ακούν. 
Θέλω μια πατρίδα που θα χαίρομαι να την βοηθάω για να χτίζει το αύριο του παιδιού μου. Δεν θέλω κόμμα που θα ρίχνει τα παιδιά μου βορά στους μεγαλοεργολάβους. 
Θέλω μια πατρίδα που θα με κάνει να βλέπω όλα τα παιδιά σαν παιδιά μου και όχι σαν μελλοντικούς ανταγωνιστές του δικού μου. Θέλω να μετέχω μιάς κοινωνίας όπου θα συνδιαλέγομαι με όλους τους τριγύρω μου με κοινό στόχο ένα αύριο για όλους. 
Δεν θέλω κόμματα που θα αποκλείουν άξιους ανθρώπους από το δικαίωμα στην εργασία γιατί δεν είναι γραμμένοι στις τοπικές οργανώσεις. 
Δεν θέλω να φοράω κομματικά γυαλιά για να βλέπω τον κόσμο. Θέλω όλα τα χρώματα να φτάνουν ως εμένα αυτούσια, όχι παραμορφωμένα. 
Θέλω μια πατρίδα, ενωμένη και ίδια για όλους μας. Δεν θέλω κόμματα, γιατί τα κόμματα σημαίνουν στράτευση, διχασμό και στρατόπεδα. Και έχω βαρεθεί να στηρίζω αρχηγίσκους που με χρησιμοποιούν σαν ένα από τα πολλά σκαλοπατάκια της καριέρας τους. Και γιατί διχασμός σημαίνει μίσος. Και όποιος μισεί, μισεί πρώτα απ΄όλους τον εαυτό του και εγώ δεν θέλω να νιώθω μίσος για τον εαυτό μου. 
Θέλω μια πατρίδα που θα σέβεται τις πατρίδες των άλλων και θα δέχεται στο χώμα της όποιον η δική του η πατρίδα αδυνατεί να θρέψει. Θέλω, λοιπόν, μια πατρίδα με κανόνες που θα ακολουθώ, ακριβώς επειδή εκείνοι που έβαλαν τους κανόνες γίνονται πρότυπο συμμόρφωσης και όχι ανατροπείς τους. 
Σ΄αυτήν την πατρίδα δεν θα φοβάμει να δεχτώ οποιονδήποτε ξένο, γιατί θα ξέρω πως θα βρει μια τάξη που θα κληθεί να τηρήσει όπως όλοι μας. Δεν θέλω να βλέπω το χρώμα του ανθρώπου, αλλά την αξιοπρέπειά του. 
Θέλω μια πατρίδα ελεύθερη να μην φοβάται και τότε, δεν θα φοβάμαι και ‘γω να ζήσω με λιγώτερα, με μέτρο, με σύνεση. Δεν θέλω κόμματα που θα σκάβουν τάφρους μεταξύ των πολιτών, που μόλις τις φτιάξουν τις αποκαλούν «τάξεις» και βάζουν την μία να αντιστρατεύεται την άλλην. 
Δεν θέλω άλλα ονόματα, ονόματα, ονόματα πολιτικών, που στήνονται απέναντί μου για να μου μιλήσουν κατά πως τους έχει δασκαλέψει η τάδε εταιρεία επικοινωνίας ο δείνα καθηγητής της γλώσσας του σώματος, έτσι το χέρι, έτσι το γυαλί, έτσι το βλέμμα. 
Θέλω έναν από μάς, με παιδί στο ίδιο σχολείο με το δικό μου, που θα πηγαίνει στην δουλειά με το λεωφορείο, που θα στενεύεται οικονομικά κάθε τέλος του μηνός, που θα περιμένει το άγιο ελληνικό καλοκαίρι για να κάνει διακοπές και όχι για να περάσει στο ντούκου αντιλαϊκά νομοσχέδια. 
Θα τρώει στα φροντιστήρια τον μισό του τον μισθό, κι΄έτσι θα θελήσει να φτιάξει μια παιδεία για όλους. 
Θα κάθεται στην ουρά τού ΙΚΑ τρεις και τέσσερεις ώρες για μια συνταγή κι΄έτσι θα θελήσει να φτιάξει ένα σύστημα υγείας για όλους. 
Θα στριμώχνεται στο λεωφορείο με άλλους εκατό κι΄έτσι θα θελήσει να φτιάξει ανθρώπινα μέσα μεταφοράς. 
Θα έχει υπάρξει άνεργος, με ατέλειωτες ώρες αναμονής στις ουρές της απαξίωσης του ΟΑΕΔ για να θελήσει να υψώσει το ανάστημά του απέναντι στους εργατοβόρους βιομήχανους και να φτιάξει θέσεις ανθρώπινης εργασίας για όλους. 
Δεν θέλω κόμματα που θα διαπραγματεύονται κατώτατο μισθό. Δεν θέλω να μου κάνουν χάρη όταν τους πουλάω τις ικανότητές και τις δεξιότητές μου, όταν εναποθέτω στην ανίκανη διοίκησή τους το μέλλον μου. 
Θέλω μια πατρίδα με ήρωες αληθινούς, όχι με ήρωες-αγάλματα. Και θέλω η φωνή των ηρώων μου να φτάνει μέχρις εμένα όχι σαν απαρέμφατα και κατηγορηματικές μετοχές, μα σαν καθημερινός τρόπος σκέψης. 
Θέλω να φύγω, όταν έρθει η ώρα, σίγουρος πως το πέρασμά μου από αυτά τα χώματα έκανε περισσότερο καλό παρά κακό και πως η πολιτεία μου με δίδαξε πως να το κάνω αυτό σωστά. 
Δεν θέλω κόμματα που μου δείχνουν πόσο αδύναμος είμαι απέναντι στους μηχανισμούς του.
Θέλω να μπορέσω να αγαπήσω ξανά την Πατρίδα μου!
Δεν θέλω να μεσολαβούν κόμματα-προξενήτρες  ανάμεσα σε μένα και σ' αυτήν!
Τέλος.

Δευτέρα, 20 Μαΐου 2013

ΓΡΑΨΕ ΚΑΤΙ...

-Γράψε κάτι... 
-Πού;
-Να, εδώ. Πάρε ένα καρφάκι και γράψε κάτι. 
Μετά θα περάσουν τα χρόνια και πού ξέρεις, μπορεί ο εγγονός σου να περάσει το δάχτυλό του μια μέρα απάνω από τα γραμμένα σου και να σε μνημονάει. 

Μπορεί και να μη ξέρει πως είναι δικά σου τούτα δω τα χαράγματα, μα μπορεί να κάτσει και να σκεφτεί και να πεί:
"Ποιός νάναι τούτος δω ο ΓΝΑ που βάζει ημερομηνία το 1928;"
Κι' απέ, να τού φέξει και να πει "Βρε, ο πάππος μου είναι!" και να χαρεί, να κάμει εκείνο το μικρό ταξιδάκι προς τα πίσω, σα συχώριο στ' όνομά σου...
Μα κύττα, είναι κι' άλλοι εδώ πέρα, ένας μάλιστα έβαλε το 1898 και δίπλα του ένα Λάμδα μεγάλο. Ποιός νάταν..;



Α! Τούτος εδώ είναι νεώτερος. 1935 λέει. Μα ποιός νάναι...

Κι' άλλος! Άκου 1922..! Τη χρονιά της Μικρασιατικής καταστροφής. Το "Κ" μπορεί νάναι "Κορίνθιος", μα το "Α..;"

Να και μιά εκκλησιά! ΝΠΚ. Νικόλαος Πέτρου Κ..... Ποιός νάταν αυτός πάλι...

Δες εδώ! Κι' εκείνοι βαριόνταν άμα είχε λειτουργιά! Να, δες! Μια τρίλιζα! Με τι να παίζαν άραγε..; Με φασόλια, με πετραδάκια, με τί...;

Να και το 1896 και το 1910 πλάι-πλάι.

Και το 1932, εδώ κι΄αυτό... ΔΑΚ και κολλητά του, ΙΣΑ...

ΜΑΚ , το 1921, εκατό χρόνια από την επανάσταση του 1821... Καταλαβαίνεις πόσο κοντά στην ιστορία ήταν οι παππούδες μας..;

Να κι' ένα καραβάκι! Και δίπλα μια τοσοδούλα τρίλιζα. Δες πόσο όμορφα είναι σκαλισμένα τα γράμματα στα δεξιά του καραβιού και πρόσεξε τούτο το παράδοξο: είναι σαν μέσα σε καθρέφτη και δεν διαβάζονται σωστά απ΄όπου κι' αν τα κυττάξεις!

Κι' άλλο καράβι...

Δες τώρα εδώ καλλιγραφικό σκάλισμα! Κύττα το Γ και το Ρ πόσο όμορφα είναι σκαλισμένα! 
Πρόσεξε δεξιά το 18032, που μάλλον θα ήθελε να γράψει 1832, με πόσο ωραία γράμματα ειναι φτιαγμένο...

Μα τί μανία τους έπιανε με τα καράβια... 
Ναυτικούς δεν βγάλανε ποτέ τα Κελλιά. 
Τότε τί ήταν αυτή η μανία να φτιάχνουν καράβια... 
Δες και 'κείνα τα δύο "Α", τό να πλάι στ΄ άλλο μ' ένα δεντράκι ανάμεσα..!

Αυτό πάλι, αν δεν φαινόταν τόσο παληό, θάλεγα πως είναι ένα ανθρωπάκι χωρίς κεφάλι που φοράει παντελόνι καμπάνα...

Αυτό όμως εδώ, μου μοιάζει μάλλον πένθιμο. Το 1912 κάποιος χάραξε εδώ πάνω κάποιαν απώλεια.

Να και μιά Ανεζούλα! Μα ποιά νάτανε... Και να τόγραψε η ίδια ή αυτός που την αγάπαγε..; Είναι η μόνη χάραξη με μικρά και όχι με κεφαλαία γράμματα σε όλα τα περπατιά.

Κι' άλλη τρίλιζα... Βρε άμα ξεκίναγε την λειτουργιά ο Καπελλάνος, δεν έλεγε να την τελειώσει με τίποτα...

Τελικά, μου φαίνεται πως οι Κελλιανοί στα καράβια βλέπαν τον ξενητεμό τους, ειδάλλως, δεν εξηγείται τέτοιος έρωτας με τα καράβια...

Να κι΄ένα δέντρο και δίπλα του κάποιος ΙΑΓ μέσα σε ημικύκλιο.

Να κι΄ένα σπίτι, νάτα πάλι και τα δύο "Α" με το δεντράκι ανάμεσα... 1934.


Ουφ, κουράστηκα! Έβγαλα τα μάτια μου 'δω πάνω... 
Άμα θες όμως, σε παίζω μια τρίλιζα!

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι Κελλιανοί σίγουρα θα γνώρισαν τα χαραγμένα μάρμαρα των περπατιών της θρυλικής εκκλησίας του Αγίου Ζαχαρία, της μεγαλύτερης εκκλησίας της Τήνου. Όποιος αναγνωρίζει κάποια αρχικά ας μου τα στείλει να τα βάλω.




Τετάρτη, 15 Μαΐου 2013

ΚΟΥΚΛΕΣ ΠΑΠΑΡΟΥΝΕΣ..!

Σκέφτομαι καμμιά φορά πόσα πράγματα ήξεραν οι παλιότεροι και πάνε χαμένα, φεύγουν στον καιρό.

Άλλα σημαντικά κι' άλλα λιγότερο σημαντικά.
Μα το κάθε ίχνος, όσο μικρό κι' αν είναι, δείχνει τουλάχιστον πώς σκέφτονταν, από τί εμπνέονταν, πού διοχέτευαν την δημιουργικότητά τους, από πού αντλούσαν χαρά απλή, καθημερινή.

Μετά κυττάζω εμάς, τους τωρινούς και, μιλώντας για τον εαυτό μου, βλέπω πόσο λίγο είμαι ικανός να δώ μέσα σ' αυτά που με τριγυρίζουν, κάποιο κρυμμένο σχήμα, μιά μορφή, μιά μετάλλαξη σε ένα στοιχειό τής φαντασίας μου.

Και λέω πως, ποτέ δεν θα μπορούσα νά 'χω διακρίνει τις κούκλες που κρύβονταν μέσα στα μπουμπούκια της παπαρούνας και περίμεναν απλώς, ένα μαγικό χέρι να τίς τραβήξει έξω...


...σε μια χαρούμενη, εφήμερη παρεούλα...





Κατασκευή: Αδελαΐς Αρμάου-Παπαδοπούλου, Μάιος 2013